Więcej światła wokół wieszcza

Cztery latarnie z brązu, w formie kandelabrów, są rekonstrukcją XIX-wiecznych latarni. Odlewnia Artystyczna Metalodlew SA otrzymała zamówienie na ich wykonanie jako jeden z podwykonawców firmy odpowiedzialnej za remont Rynku Głównego. Wcześniej Metalodlew SA współpracował przy wykonaniu remontu pierwszej części Rynku, wykonując odlewy z żeliwa oraz z brązu (herby miasta).

Powierzchnia odlewów dla osiągnięcia zamierzonego efektu artystycznego została patynowana, a na koniec wywoskowana, czyli pokryta warstwą ochronną. Tak jak oryginalne lampy, powierzchnię słupów pokrywa ornament plecionkowo-kwiatowy z herbami Krakowa, słupy wieńczą czterolampowe kandelabry.

Warto przy tej okazji wspomnieć, że historia oświetlenia gazowego w Krakowie sięga połowy XIX-wieku. W 1857 roku powstała na Kazimierzu miejska gazownia, a 22 grudnia 1857 roku nastąpiła inauguracja oświetlenia. W ramach pierwszego etapu zainstalowano 422 uliczne latarnie. Cztery z nich - w formie ozdobnych kandelabrów, stanęły przy pomniku Adama Mickiewicza; w opinii specjalistów były to najpiękniejsze latarnie w Krakowie. Ich stylistyka i motywy ozdobne były bliskie stylistyce latarni znajdujących się na bulwarach w Paryżu. Przetrwały w swojej pierwotnej formie tylko kilkanaście lat. W 1913 roku, podczas elektryfikacji miasta, odjęto boczne ramiona, pozostały jedynie górne lampy i choć także zmienione, nadal należały do najpiękniejszych; do 1940 roku, gdy podzieliły los zburzonego pomnika. Pod koniec lat 60. ubiegłego wieku prof. Marian Konieczny znalazł i kupił na składzie złomu oryginalne XIX-wieczne części latarni z otoczenia pomnika. Na tej podstawie, a także archiwalnych zdjęć i materiałów pracownicy Metalodlewu dokonali rekonstrukcji mierzących 4,5 m wysokości lamp.

(G)

Dziennik Polski z dnia 14.07.2006 r.